Özdeyişler 15

מַֽעֲנֶה־רַּ֭ךְ יָשִׁ֣יב חֵמָ֑ה וּדְבַר־עֶ֝֗צֶב יַעֲלֶה־אָֽף׃

Yumuşak yanıt gazabı yatıştırır, ama sert söz öfkeyi alevlendirir.

לְשׁ֣וֹן חֲ֭כָמִים תֵּיטִ֣יב דָּ֑עַת וּפִ֥י כְ֝סִילִ֗ים יַבִּ֥יעַ אִוֶּֽלֶת׃

Bilgelerin dili bilgiyi över, ama akılsızların ağzından ahmaklık fışkırır.

בְּֽכָל־מָ֭קוֹם עֵינֵ֣י יְהוָ֑ה צֹ֝פ֗וֹת רָעִ֥ים וטוֹבִֽים׃¹

Yahve'nin gözleri her yerdedir, iyiyi de kötüyü de gözetler.

מַרְפֵּ֣א לָ֭שׁוֹן עֵ֣ץ חַיִּ֑ים וְסֶ֥לֶף בָּ֝֗הּ שֶׁ֣בֶר בְּרֽוּחַ׃

Yumuşak dil hayat ağacıdır, ama dilin içindeki hile ruhu ezer.

אֱוִ֗יל יִ֭נְאַץ מוּסַ֣ר אָבִ֑יו וְשֹׁמֵ֖ר תּוֹכַ֣חַת יַעְרִֽם׃

Akılsız kişi babasının uyarısını küçümser, ama azarlamaya kulak veren sağduyu gösterir.

בֵּ֣ית צַ֭דִּיק חֹ֣סֶן רָ֑ב וּבִתְבוּאַ֖ת רָשָׁ֣ע נֶעְכָּֽרֶת׃

Doğrunun evinde çok hazine vardır, ama kötülerin geliri sıkıntı getirir.

שִׂפְתֵ֣י חֲ֭כָמִים יְזָ֣רוּ דָ֑עַת וְלֵ֖ב כְּסִילִ֣ים לֹא־כֵֽן׃

Bilgelerin dudakları bilgi yayar, akılsızların yüreği öyle değildir.

זֶ֣בַח רְ֭שָׁעִים תּוֹעֲבַ֣ת יְהוָ֑ה וּתְפִלַּ֖ת יְשָׁרִ֣ים רְצוֹנֽוֹ׃

Kötülerin kurbanı Yahve için iğrençtir, ama doğruların duası O'nun sevincidir.

תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה דֶּ֣רֶךְ רָשָׁ֑ע וּמְרַדֵּ֖ף צְדָקָ֣ה יֶאֱהָֽב׃

Yahve kötü insanın yolundan iğrenir, ama doğruluğun ardından gideni sever.

מוּסָ֣ר רָ֭ע לְעֹזֵ֣ב אֹ֑רַח שׂוֹנֵ֖א תוֹכַ֣חַת יָמֽוּת׃

Yolu bırakan kişi için katı bir terbiye vardır. Azarlanmaktan nefret eden ölür.

שְׁא֣וֹל וַ֭אֲבַדּוֹן נֶ֣גֶד יְהוָ֑ה אַ֝֗ף כִּֽי־לִבּ֥וֹת בְּֽנֵי־אָדָֽם׃

Şeol¹ ve Avadon² Yahve'nin önündedir, nerede kaldı ki, insanoğullarının yürekleri!

לֹ֣א יֶאֱהַב־לֵ֭ץ הוֹכֵ֣חַֽ ל֑וֹ אֶל־חֲ֝כָמִ֗ים לֹ֣א יֵלֵֽךְ׃

Alaycı azarlanmayı sevmez, bilgenin yanına gitmez.

לֵ֣ב שָׂ֭מֵחַ יֵיטִ֣ב פָּנִ֑ים וּבְעַצְּבַת־לֵ֝ב ר֣וּחַ נְכֵאָֽה׃

Sevinçli yürek yüzü neşelendirir, ama acılı yürek ruhu kırar.

לֵ֣ב נָ֭בוֹן יְבַקֶּשׁ־דָּ֑עַת ופני¹ כְ֝סִילִ֗ים יִרְעֶ֥ה אִוֶּֽלֶת׃

Anlayışlı insanın yüreği bilgi arar, ama akılsızların ağzı ahmaklıktan beslenir.

כָּל־יְמֵ֣י עָנִ֣י רָעִ֑ים וְטֽוֹב־לֵ֝֗ב מִשְׁתֶּ֥ה תָמִֽיד׃

Dertlinin bütün günleri kötüdür, ama neşeli yüreğe sahip olan sürekli ziyafet çeker.

טוֹב־מְ֭עַט בְּיִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה מֵאוֹצָ֥ר רָ֝֗ב וּמְה֥וּמָה בֽוֹ׃

Yahve korkusuyla olan az şey, sıkıntılı büyük hazineden iyidir.

ט֤וֹב אֲרֻחַ֣ת יָ֭רָק וְאַהֲבָה־שָׁ֑ם מִשּׁ֥וֹר אָ֝ב֗וּס וְשִׂנְאָה־בֽוֹ׃

Sevginin olduğu yerde sebzeli akşam yemeği, düşmanlığın olduğu yerdeki besili danadan iyidir.

אִ֣ישׁ חֵ֭מָה יְגָרֶ֣ה מָד֑וֹן וְאֶ֥רֶך¹ אַ֝פַּ֗יִם יַשְׁקִ֥יט רִֽיב׃

Öfkeli kişi çekişmeyi kışkırtır, ama yavaş öfkelenen kavgayı yatıştırır.

דֶּ֣רֶךְ עָ֭צֵל כִּמְשֻׂ֣כַת חָ֑דֶק וְאֹ֖רַח יְשָׁרִ֣ים סְלֻלָֽה׃

Tembelin yolu dikenli çit gibidir, ama doğruların yolu ana yoldur.

בֵּ֣ן חָ֭כָם יְשַׂמַּח־אָ֑ב וּכְסִ֥יל אָ֝דָ֗ם בּוֹזֶ֥ה אִמּֽוֹ׃

Bilge oğul babasını sevindirir, ahmak kişi annesini küçümser.

אִ֭וֶּלֶת שִׂמְחָ֣ה לַחֲסַר־לֵ֑ב וְאִ֥ישׁ תְּ֝בוּנָ֗ה יְיַשֶׁר־לָֽכֶת׃

Bilgelikten yoksun olan için ahmaklık neşedir, ama anlayışlı kişi yolunu doğru tutar.

הָפֵ֣ר מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּאֵ֣ין ס֑וֹד וּבְרֹ֖ב יוֹעֲצִ֣ים תָּקֽוּם׃

Öğüdün olmadığı yerde planlar başarısız olur, ama danışmanların çokluğu ile onlar pekiştirilir.

שִׂמְחָ֣ה לָ֭אִישׁ בְּמַעֲנֵה־פִ֑יו וְדָבָ֖ר בְּעִתּ֣וֹ מַה־טּֽוֹב׃

Sevinç insana ağzının yanıtıyla gelir, doğru zamanda edilen söz ne kadar güzeldir!

אֹ֣רַח חַ֭יִּים לְמַ֣עְלָה לְמַשְׂכִּ֑יל לְמַ֥עַן ס֝֗וּר מִשְּׁא֥וֹל מָֽטָּה׃

Şeol'e¹ inmesin diye, hayat yolu bilge kişiyi yukarıya doğru götürür.

בֵּ֣ית גֵּ֭אִים יִסַּ֥ח ׀ יְהוָ֑ה וְ֝יַצֵּ֗ב גְּב֣וּל אַלְמָנָֽה׃

Yahve kibirlinin evini kökünden söker, ama dul kadının sınırlarına dokundurmaz.

תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה מַחְשְׁב֣וֹת רָ֑ע וּ֝טְהֹרִ֗ים אִמְרֵי־נֹֽעַם׃

Yahve kötülerin düşüncelerinden iğrenir, ama pak olanların düşüncelerinden hoşnuttur.

עֹכֵ֣ר בֵּ֭יתוֹ בּוֹצֵ֣עַ בָּ֑צַע וְשׂוֹנֵ֖א מַתָּנֹ֣ת יִחְיֶֽה׃

Kazanca düşkün kişi kendi evini sıkıntıya sokar, ama rüşvetten nefret eden yaşar.

לֵ֣ב צַ֭דִּיק יֶהְגֶּ֣ה לַעֲנ֑וֹת וּפִ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים יַבִּ֥יעַ רָעֽוֹת׃

Doğru insanın yüreği yanıtları tartar, ama kötünün ağzı kötülük fışkırtır.

רָח֣וֹק יְ֭הוָה מֵרְשָׁעִ֑ים וּתְפִלַּ֖ת צַדִּיקִ֣ים יִשְׁמָֽע׃

Yahve kötülükten uzaktır, ama doğruların duasını işitir.

מְֽאוֹר־עֵ֭ינַיִם יְשַׂמַּֽח־לֵ֑ב שְׁמוּעָ֥ה ט֝וֹבָ֗ה תְּדַשֶּׁן־עָֽצֶם׃

Gözlerin ışığı yüreği sevindirir. İyi haber kemiklere sağlık verir.

אֹ֗זֶן שֹׁ֭מַעַת¹² תּוֹכַ֣חַת חַיִּ֑ים בְּקֶ֖רֶב חֲכָמִ֣ים תָּלִֽין׃

Hayat terbiyesini dinleyen kulak, bilgelerin arasında oturur.

פּוֹרֵ֣עַ מ֭וּסָר¹² מוֹאֵ֣ס נַפְשׁ֑וֹ וְשׁוֹמֵ֥עַ תּ֝וֹכַ֗חַת ק֣וֹנֶה לֵּֽב׃

Düzeltilmeyi reddeden kendi canını küçümser, ama azarlamayı dinleyen anlayış kazanır.

יִרְאַ֣ת יְ֭הוָה מוּסַ֣ר חָכְמָ֑ה וְלִפְנֵ֖י כָב֣וֹד עֲנָוָֽה׃

Yahve korkusu bilgelik öğretir. Onurdan önce alçakgönüllülük gelir.