Özdeyişler 20

לֵ֣ץ הַ֭יַּין¹ הֹמֶ֣ה שֵׁכָ֑ר וְכָל־שֹׁ֥גֶה בּ֝֗וֹ לֹ֣א יֶחְכָּֽם׃

Şarap alaycı, içki kavgacıdır. Onlar tarafından baştan çıkarılan bilge değildir.

נַ֣הַם כַּ֭כְּפִיר אֵ֣ימַת מֶ֑לֶךְ מִ֝תְעַבְּר֗וֹ חוֹטֵ֥א נַפְשֽׁוֹ׃

Kralın dehşeti aslanın kükremesi gibidir. Onu öfkelendiren kendi hayatını kaybeder.

כָּב֣וֹד לָ֭אִישׁ שֶׁ֣בֶת מֵרִ֑יב וְכָל־אֱ֝וִ֗יל יִתְגַּלָּֽע׃

Kavgadan uzak durmak insan için onurdur, her ahmak kavga eder.

מֵ֭חֹרֶף עָצֵ֣ל לֹא־יַחֲרֹ֑שׁ ישאל¹ בַּקָּצִ֣יר וָאָֽיִן׃

Tembel kış diye çift sürmez, bu nedenle hasatta dilenir ve hiçbir şeyi olmaz.

מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים עֵצָ֣ה בְלֶב־אִ֑ישׁ וְאִ֖ישׁ תְּבוּנָ֣ה יִדְלֶֽנָּה׃

İnsanın yüreğindeki niyet derin su gibidir, ama anlayışlı kişi onu çekip çıkarır.

רָב־אָדָ֗ם יִ֭קְרָא אִ֣ישׁ חַסְדּ֑וֹ וְאִ֥ישׁ אֱ֝מוּנִ֗ים מִ֣י יִמְצָֽא׃

Birçok insan sevgisinin güvenilir olduğunu iddia eder, ama sadık birini kim bulabilir?

מִתְהַלֵּ֣ךְ בְּתֻמּ֣וֹ צַדִּ֑יק אַשְׁרֵ֖י בָנָ֣יו אַחֲרָֽיו׃

Doğru kişi dürüstlük içinde yürür, ne mutlu kendisinden sonraki çocuklarına.

מֶ֗לֶךְ יוֹשֵׁ֥ב עַל־כִּסֵּא־דִ֑ין מְזָרֶ֖ה בְעֵינָ֣יו כָּל־רָֽע׃

Yargı tahtında oturan kral, gözleriyle tüm kötülükleri dağıtır.

מִֽי־יֹ֭אמַר זִכִּ֣יתִי לִבִּ֑י טָ֝הַ֗רְתִּי מֵחַטָּאתִֽי׃

Kim, “Yüreğimi pak kıldım. Temiz ve günahsızım” diyebilir?

אֶ֣בֶן וָ֭אֶבֶן אֵיפָ֣ה וְאֵיפָ֑ה תּוֹעֲבַ֥ת יְ֝הוָ֗ה גַּם־שְׁנֵיהֶֽם׃

Ağırlıkların ve ölçülerin farklı olması, ikisi de Yahve için iğrençtir.

גַּ֣ם בְּ֭מַעֲלָלָיו יִתְנַכֶּר־נָ֑עַר אִם־זַ֖ךְ וְאִם־יָשָׁ֣ר פָּעֳלֽוֹ׃

Çocuk bile yaptığı işin temiz ve doğru olup olmadığını, eylemleriyle belli eder.

אֹ֣זֶן שֹׁ֭מַעַת וְעַ֣יִן רֹאָ֑ה יְ֝הוָ֗ה עָשָׂ֥ה גַם־שְׁנֵיהֶֽם׃

İşiten kulağı ve gören gözü, ikisini de Yahve yapmıştır.

אַל־תֶּֽאֱהַ֣ב שֵׁ֭נָה פֶּן־תִּוָּרֵ֑שׁ פְּקַ֖ח עֵינֶ֣יךָ שְֽׂבַֽע־לָֽחֶם׃

Uykuyu sevme, yoksa yoksullaşırsın. Gözlerini aç, ekmeğe doyarsın.

רַ֣ע רַ֭ע יֹאמַ֣ר הַקּוֹנֶ֑ה וְאֹזֵ֥ל ל֝֗וֹ אָ֣ז יִתְהַלָּֽל׃

Alıcı, “İyi değil, iyi değil” der, ama kendi yoluna gidince övünür.

יֵ֣שׁ זָ֭הָב וְרָב־פְּנִינִ֑ים וּכְלִ֥י יְ֝קָ֗ר שִׂפְתֵי־דָֽעַת׃

Altın ve bolca yakut vardır, ama bilginin dudakları nadir bulunan mücevherdir.

לְֽקַח־בִּ֭גְדוֹ כִּי־עָ֣רַב זָ֑ר וּבְעַ֖ד נכרים¹ חַבְלֵֽהוּ׃

Yabancıya kefil olanın giysilerini al, onu aksi bir kadın için rehin olarak tut.

עָרֵ֣ב לָ֭אִישׁ לֶ֣חֶם שָׁ֑קֶר וְ֝אַחַ֗ר יִמָּֽלֵא־פִ֥יהוּ חָצָֽץ׃

Hileli yiyecek insana tatlı gelir, ama sonradan ağzı çakılla dolar.

מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּעֵצָ֣ה תִכּ֑וֹן וּ֝בְתַחְבֻּל֗וֹת עֲשֵׂ֣ה מִלְחָמָֽה׃

Tasarılar öğütle kurulur, bilge yol gösterişle savaşı sürdür!

גּֽוֹלֶה־סּ֭וֹד הוֹלֵ֣ךְ רָכִ֑יל וּלְפֹתֶ֥ה שְׂ֝פָתָ֗יו לֹ֣א תִתְעָרָֽב׃

Laf taşıyan kişi sırları açığa vurur, bu nedenle dudaklarını geniş açanla arkadaşlık etme.

מְ֭קַלֵּל אָבִ֣יו וְאִמּ֑וֹ יִֽדְעַ֥ךְ נֵ֝ר֗וֹ באישון¹ חֹֽשֶׁךְ׃

Kim babasına ya da annesine lanet ederse, onun kandili koyu karanlıkta söndürülür.

נַ֭חֲלָה מבחלת¹ בָּרִאשֹׁנָ֑ה וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ לֹ֣א תְבֹרָֽךְ׃

Başlangıçta çabuk kazanılan miras, sonunda bereketli olmaz.

אַל־תֹּאמַ֥ר אֲשַׁלְּמָה־רָ֑ע קַוֵּ֥ה לַֽ֝יהוָ֗ה וְיֹ֣שַֽׁע לָֽךְ׃

“Kötülüğün karşılığını vereceğim” deme, Yahve'yi bekle, O seni kurtarır.

תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הוָה אֶ֣בֶן וָאָ֑בֶן וּמֹאזְנֵ֖י מִרְמָ֣ה לֹא־טֽוֹב׃

Yahve farklılık gösteren ağırlıklardan nefret eder, dürüst olmayan terazi hoş değildir.

מֵיהוָ֥ה¹²³ מִצְעֲדֵי־גָ֑בֶר וְ֝אָדָ֗ם מַה־יָּבִ֥ין דַּרְכּֽוֹ׃

İnsanın adımları Yahve'dendir. O zaman insan kendi yollarını nasıl anlayabilir?

מוֹקֵ֣שׁ אָ֭דָם יָ֣לַע קֹ֑דֶשׁ וְאַחַ֖ר נְדָרִ֣ים לְבַקֵּֽר׃

Kendini aceleyle adamak, sonradan antlarını düşünmemek insan için bir tuzaktır.

מְזָרֶ֣ה רְ֭שָׁעִים מֶ֣לֶךְ חָכָ֑ם וַיָּ֖שֶׁב עֲלֵיהֶ֣ם אוֹפָֽן׃

Bilge kral kötüleri ayıklar, harman döveni onların üzerine sürer.

נֵ֣ר יְ֭הוָה נִשְׁמַ֣ת אָדָ֑ם חֹ֝פֵ֗שׂ כָּל־חַדְרֵי־בָֽטֶן׃

İnsanın ruhu Yahve'nin kandilidir, insanın en derin yerlerini araştırır.

חֶ֣סֶד וֶ֭אֱמֶת יִצְּרוּ־מֶ֑לֶךְ וְסָעַ֖ד בַּחֶ֣סֶד כִּסְאֽוֹ׃

Sevgi ve sadakat kralı güvende tutar. Onun tahtını sevgi destekler.

תִּפְאֶ֣רֶת בַּחוּרִ֣ים כֹּחָ֑ם וַהֲדַ֖ר זְקֵנִ֣ים שֵׂיבָֽה׃

Gençlerin görkemi onların gücüdür. Yaşlıların ihtişamı ak saçlarıdır.

חַבֻּר֣וֹת פֶּ֭צַע תמריק¹ בְּרָ֑ע וּ֝מַכּ֗וֹת חַדְרֵי־בָֽטֶן׃

Yaralayıcı darbeler kötülüğü temizler, dayak en derin yerleri arındırır.